-
شوکرییە برادۆست، پسپۆڕی ئاسایشی نێودەوڵەتی باس لە دەرئەنجام و کاریگەرییەکانی هێرشەکانی ئێران دەکات لە گەروی هورمز.
-
بەرنامەکانی ڕاستەوخۆی دەنگی ئەمەریکا لە واشنتنەوە
بەرنامەکانی دەنگی ئەمەریکا ڕۆژانە لە کاتژمێر 2ی دوا نیوەڕۆ بە کاتی واشنتن و کاتژمێر 9شەو بە کاتی هەرێمی کوردستان دەستپێدەکات
-
سی و حەوت ساڵ بەسەر تیرۆرکردنی دکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملۆ سکرتێری گشتی ئەو کاتەی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێراندا تێپەڕ دەبێت
-
-
وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ڕۆژی دووشەممە ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە کە ئامانج لێی کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی دادگای سزای نێودەوڵەتییە لەسەر سەروەریی ئەمەریکا.
وەزیری دەرەوە مارکۆ ڕۆبیۆ لەو بارەیەوە گوتی، ئەو هەڵمەتە بە بەشداری چەندین دەزگای حکومی بەڕێوە دەچێت و لەو ڕێگەیەوە ڕێگە لە کاریگەرییەکانی ئەو دادگایە لەسەر سوپا و کارمەندانی ئەمەریکا دەگیرێت.
بە گوێرەی ڕاگەیەندراوەکەی وەزارەتی دەرەوە، بڕیارەکانی دادگای ناوبراو بۆ دەستگیرکردن و دادگاییکردنی ئەندامانی سوپا و کارمەندانی ئەمەریکا مەترسی لەسەر سەروەریی ئەمەریکا دروست کردووە.
هەمان ڕاگەیەندراو دیاری کردووە کە ئەمەریکا ئەندامی پەیماننامەی ڕۆما نییە و هەموو سەرۆکەکانی ئەمەریکاش لە دژی بڕیارەکانی ئەو دادگایە لەسەر هاووڵاتییانی ئەمەریکایی وەستاونەتەوە هەر لە کاتی ڕاگەیاندنی پەیمماننامەکەوە.
لە چوارچێوەی هەڵمەتەکەدا چەندین هەنگاو بۆ بەرپەرچدانەوەی بڕیارەکانی ئەم دادگایە هەڵسەنگاندنیان بۆ دەکرێت لەوانە بانگکردنەوەی دیپلۆماتە ئەمەریکاییەکان لەو وڵاتانەی کە پشتگیری ئەو دادگایە دەکەن، دروستکردنی فشاری دیپلۆماسی لەسەر وڵاتە ئەندامەکان، بانگێشتکردنی ئەو وڵاتانەی کە لەو دادگایەدا ئەندام نین بۆ کاری هاوبەش، هەڵوەشاندنەوەی ڤیزا و قەدەغەکردنی گەشتکردن لە ئەندامانی ئەو دادگایە و تەنانەت زیادکردنی سزاکان لە دژی دادگای ناوبراو.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا دەڵێت هەموو بژاردە دیپلۆماسییەکان بەکار دەهێنن و ڕێگە نادەن دادگای ناوبراو ببێتە مەترسی لەسەر سەروەری و بەرژەوەندییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا
-
کۆچی دوایی لینزی گراهام سیناتۆری دیاری ئەمەریکا، کاردانەوەی زۆری لە هەرێمی کوردستان دروستکرد و هەمووان غەمبارن بە لەدەستدانی و دەڵێن،" کورد دۆستێکی هەرە دڵسۆزی خۆیی لە دەستدا." بەو پێیەی لە ڕووداوە سیاسیەکاندا هەمیشە پشتیوانی لە مافە ڕەوانەکانی دۆزی کورد کردووە.
-
چاودێرانی سیاسی لە هەرێمی کوردستان ڕۆڵی لیندزی گراهام بەرزدەنرخێنن سەبارەت بە دۆسیەی ئێران و پشتگیریەکانی لە گەلانی ئێران، ئەوان دەڵێن لینزی گراهام پشتیوانێکی گەورەی دۆزی کورد و پرسی دیموکراسی بوو لە ڕۆژهەڵاتی ناوەواست و بە تایبەتیش لە ئێراندا.
-
ڕۆژی دووشهممه عهلی زهیدی سهروهزیران به سهرۆكایهتی شاندێكی باڵا بهرهو واشنتن بهرێككهوت، بڕیارە لەگەڵ بەرپرسانی ئەمەریکا گفتوگۆیان لهسهر چەند پرسێکی گرنگ بکرێت لەوانە، چەک دانانی گروپه هاوپهیمانهكانی ئێران و پرسی ئابوری و درێژهدان به چاكسازی و ڕووبەڕووبوونەوەی گهندهڵی.
-
کۆچی دوایی سیناتۆری کۆماری لینزی گراهام نیگەرانی و پەژارەیەکی بەرفراوانی لەناو کۆمەڵگەی کوردیدا بەدوای خۆیدا هێنا. کورد گراهام بە دۆستێکی نزیک و داکۆکیکار لە مافە ڕەواکانی خۆی دەزانێت. ژمارەیەک لە دانیشتوانی شاری قامیشلۆ بۆچوون و خەم و پەژارەی خۆیان بۆ کۆچی دوایی گراهام دەردەبڕن.
-
کۆچی دوایی سیناتۆری ناسراوی ئەمەریکایی، لینزی گراهام، شەقامی کوردی و ناوەندە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستانی تووشی شۆک کردووە و نیگەرانی خۆیان دەردەبڕن لەوەی کورد دۆستێکی دێرینی لە ئەمەریکا لە دەستدا، بەو پێیەی هەمیشە پاڵپشتێکی بەهێزی کورد بووە.
-
لینزی گراهام زیاتر لە بیست ساڵ لە کۆنگرێسی ئەمەریکا یەکێک بوو لە دەنگە هەرە بەهێزەکانی داکۆکیکار لە کور،. هەر لە پڕچەککردنی پێشمەرگەوە هەتا هەوڵی سەپاندنی سزا بەسەر ئەوانەی پەلاماری کورد دەدەن.
-
عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق ڕۆژی دووشەممە ڕایگەیاند، بە سەرۆکایەتی شاندێکی فرەحکومی و ئابووری بەرەو واشنتنی پایتەختی ئەمەریکا دەڕوات.
زەیدی لە پەیامێکدا لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس ڕایگەیاند، ئامانج لەم سەردانە بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان عێراق و ئەمەریکایە بۆ هاوبەشییەکی ڕاستەقینەی ئابووری و وەبەرهێنان، بە مەبەستی کردنەوەی ئاسۆییەکی فراوانتر بۆ هاوکاریکردن لە بوارەکانی وزە، تەکنەلۆجیا، ژێرخانی ئابووری، دیجیتاڵی و تەرخانکردنی بوردجە بۆ پڕۆژەکان.
سەرۆک وەزیرانی عێراق جەختی لەوە کردەوە کە ئامانجی سەرەکی و ڕوونیان ئاراستەکردنی وەبەرهێنانی بیانییە بۆ ناو وڵات، هەروەها گواستنەوەی ئەزموونەکان و هەمەچەشنکردنی سەرچاوە ئابوورییەکان و ڕەخساندنی هەلی کاری نوێیە.
ئەلزەیدی ڕایگەیاند، ئەم هەنگاوە پشتیوانییەکی گەورە دەبێت بۆ کاروانی گەشەپێدان، هەروەها پێگەی عێراق وەک هاوبەشێکی متمانەپێکراو و فاکتەری کارا بۆ دەستەبەرکردنی سەقامگیری و خۆشگوزەرانی لە ناوچەکەدا بەهێزتر دەکات.
-
هەواڵە جیهانیـیەکان لە دەنگی ئەمەریکا
-
دۆناڵد ترامپ سەرۆکی ئەمەریکا لە پۆستێکیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تروث سۆشیاڵ ڕایگەیاند ''گەرووی هورمز کراوەیە.''
سەرۆک ترامپ ڕۆژی دووشەممە ڕایگەیاند "ئەگەر ئێرانییەکان بیانەوێت یاخود نا گەرووی هورمز کراوەیە و بە کراوەییش دەمێنێتەوە."
هەروەها لە هەمان ڕاگەیاندندا دۆناڵد ترامپ گوتی ''گەمارۆی سەر ئێران دووبارە کارا دەکەینەوە ناهێڵین هیچ کەشتییەکی ئێرانی و کڕیارەکانیان بێنە ناوەوە یان بچنە دەرەوە.''
لە بابەتی پەیوەندیدار بە چۆنییەتی کرانەوەی گەرووی هورمز، سەرۆکی ئەمەریکا پرۆژەی ''پارێزوانی گەرووی هورمز''ی ڕاگەیاند. بۆ ئەو مەبەستەش 20%ی نرخی باری کەشتییەکان دەدرێت بە ئەمەریکا و لە بەرانبەردا سوپای ئەمەریکا ئاساییشی کەشتییەکان دابین دەکات.
سەرۆکی ئەمەریکا ڕایگەیاند پرۆژەکە ڕاستەوخۆ دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
-
زیاتر لە سەدەیەکە، لە قوڵایی شاخەکانی هەوراماندا، شوێنێک هەیە کە ناسنامەکەی لەسەر بنەمای "مرۆڤایەتی پێش بیروباوەڕ" دارێژراوە. خانەقای بیارە؛ ناوەندێک کە 137 ساڵە مێژوو و زانستی ئایینی تێدا تۆمار دەکرێت، بەڵام بە فلتەری میانڕەوی و دوور لە هەر کایەیەکی حزبی و توندڕەوی
-
هەواڵە جیهانیـیەکان لە دەنگی ئەمەریکا
-
سەرۆکی ئەمەریکا ڕۆژی دووشەممە 13ی مانگی حەوت ڕایگەیاند ئەمەریکا کۆنتڕۆڵی تەنگەی هورمز دەکات.
دۆناڵد ترامپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ فۆکس ئەند فرێندز وتی "ئێمە کۆنترۆڵی تەنگەکە دەکەین، ئەوان هیچیان نییە. هیچ شتێکتان نییە."
سەرۆک ترامپ ئاماژەی بەوەشکرد ئەمەریکا تا ئێستا "بەبێ هیچ چاوەڕوانییەک" پارێزگاری لە تەنگەکە لێکردووە، بەڵام لەمەودوا وڵاتە دەوڵەمەندەکان پارەی بۆ دەدەن.
وتیشی "ئێمە پارە وەردەگرین بۆ پاراستنی، پارەیەکی زۆر، بەڵام تەنها دەمانەوێت پارەکەمان بۆ بگەڕێندرێتەوە بۆ ئەنجامدانی هەموو ئەم کارە و خستنە مەترسی هێزەکانمان."
لێدوانەکانی سەرۆکی ئەمەریکا دوای ئەوە هات کە ئەمەریکا و ئێران هێرشەکانیان دەستپێکردووەتەوە.
ترامپ لە چاوپێکەوتنەکەی ڕۆژی دووشەممە ڕەخنەی لە تاکتیکی دانوستانکارانی ئێران گرت کە هەوڵیان داوە ئەو مەرجانە بگۆڕن کە لە سەعاتەکانی کۆتایی دانوستانەکانی ئەم هەفتەیەدا لەسەریان ڕێککەوتوون.
وتی "ئێمە دەست بەسەر تەنگەکەدا دەگرین. ئەوان هیچیان نییە. هیچ شتێک." ئاماژەی بەوەشکرد دوێنێ کۆبوونەوەیەکی 11 کاتژمێرییان هەبوو و دوێنێ لەسەر هەموو شتێک ڕێککەوتن، بەڵام کاتێک ژوورەکەیان بەجێهێشتووە، پەیوەندییان پێوەکردەوە و گوتیانە دەبێت هەندێک گۆڕانکاری هەبێت" بەبێ ئەوەی ڕوونی بکەنەوە کە ئەو گۆڕانکاریانە چین.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕۆژی دووشەممە ڕایگەیاند حکوومەت لە پەیوەندیدایە لەگەڵ نێوەندگیرانی قەتەر، پاکستان و عومان بۆ هەوڵدان بۆ ڕێگری کردن لە پەرەسەندنی شەڕ.
سوپای پاسدارانی ئینقلابی ئیسلامی ڕایگەیاندووە تەنگەی هورموزی داخراوە، بەڵام ئەمەریکا پێداگری دەکات کە ئەو ڕێڕەوە ئاوییە کراوەیە بۆ هاتوچۆی دەریایی و لەژێر کۆنترۆڵی ئێراندا نییە.
-
بەپێی ئەنجامە سەرەتاییەکانی پشکنەری پزیشکی واشنتن دی سی، سیناتۆری کۆماری لیندسی گراهام، بەهۆی پچران یان دڕانی شاخوێنبەری دڵەوە گیانی لەدەستداوە.
دڕانی شاخوێنبەر (Aortic Dissection) حاڵەتێکی کتوپڕ و مەترسیدارە کاتێک درز یان قڵیشان لە چینەکانی دیواری سەرەکیترین بۆری خوێندا (شاخوێنبەر) ڕوودەدات، ئەمەش دەبێتە هۆی چوونەژوورەوەی خوێن لە نێوان چینەکاندا.
نووسینگەی گراهام ئاماژەی بەوەشکردووە، پشکنەری پزیشکی دڕانی شاخوێنبەری گراهام دەگەرێنێتەوە بۆ ڕەقبوونی خوێنبەرەکان.
ئەنجامە سەرەتاییە پزیشکییەکان بۆ گیان لەدەستدانی لەناکاوی گراهام ڕاگەیەنراون، بەڵام پشکنەری پزیشکی چاوەڕێی ڕاپۆرتەکانی ژەهراویبوون دەکات بۆ ئەوەی بڕیاری کۆتایی بدات.
لیندسی گراهام سیناتۆری کۆمارییەکانی ویلایەتی کارۆلینای باشوور و هاوپەیمانی نزیکی سەرۆک ترامپ و دۆستی کورد، ئێوارەی ڕۆژی شەممە لە تەمەنی 71 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.
گراهام لە ساڵی 2003ەوە نوێنەرایەتی کارۆلینای باشوور دەکات لە ئەنجومەنی سیناتی ئەمەریکا و پێشتریش چوار خول لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمەریکا کاری کردووە.
-
سەرۆکی ئەمەریکا دۆناڵد ترامپ ڕۆژی دووشەممە لە ڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە بەرنامەی بەیانیانی فۆکس نیوز لەسەر ئێران و چەندین بابەتی دیکە قسەی کرد.
سەرۆک ترامپ لە بارەی ئێرانەوە گوتی ''شەوی ڕابردوو زۆر بە توندی لێمان دان. هەر جارێک درۆنێکیان ناردبێت، بە توندی لێمان داون.''
هەروەها ئاماژەی بەوە کرد کە ئێرانییەکان خاوەنی قسەی خۆیان نین. سەرباری ئەوەی دەیان جار ڕێککەوتنیان کردووە، بەڵام هەمیشە قسەی خۆیان دەشکێنن.
لە بارەی گەرووی هورمزەوە گوتی ''ئێمە گەرووەکە بەڕێوە دەبەین و لەوانەیە ببینە فریشتەی پاراستنی گەرووی هورمز و بۆ ئەمەش دەبێت گەلانی ئەوێ خەرجییەکان دابین بکەن. دەوڵەتانی ئەوێ هەموویان دەوڵەمەندن و نابێت چاوەڕوانی ئەوەمان لێ بکەن کە بەخۆڕایی بیانپارێزین.''
لە درێژەی قسەکانیدا دۆناڵد ترامپ گوتی ''پەنجا ساڵە ئێمە پاسەوانی گەرووەکە دەکەین و لە بەرانبەردا هیچمان وەرنەگرتووە و ئەوان پارەیان پێ پەیدا کردووە. بەڵام لەمەودوا دەبێت بەرانبەر ئەو کارەی بۆ پاراستنی ئەوان دەیکەین، خەرجیی پێویست دابین بکرێت.''
هەروەها، دووبارە ترامپ باسی مەترسییەکانی سەر ژیانی خۆی کرد و هێرشەکەی بەتلەر، پێنسلڤانیای بەبیر هێنایەوە و گوتی ''خوا منی پاراست.''
-
ئاژانسی هەواڵی ڕۆیتەرز بە پشتبەستن بە سکای نیوز ڕایگەیاند حکومەتی بەریتانیا سوپای پاسدارانی ئینقلابی ئیسلامیی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی دەستنیشانکردووە.
سوپای پاسداران کە پێشتر لە ژێر سزاکانی بەریتانیادا بوو، دوای شۆڕشی ئیسلامی ساڵی 1979 دامەزراوە و وەک هێزێکی سەربازیی وەفادار و لایەنگری ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامی کاردەکات.
حکومەتی بەریتانیا دوای زنجیرەیەک هێرش بۆ سەر کۆمەڵگەی جووەکانی وڵاتەکە، بە خێرایی یاسای ئاسایشی نیشتمانی پەسەندکرد کە کییەر ستارمەر بەڵێنی دابوو.
تا کاتی بڵاوبوونەوەی ئەم هەواڵە، حکومەتی بەریتانیا بە فەرمی بڕیارەکەی پشتڕاست نەکردووەتەوە.
