بی بی سی فارسی

BBC ‮فارسی
  1. پس از آن که بامداد جمعه شهروندان در تهران از شنیدن صدای انفجارهای مهیب خبر دادند، ارتش اسرائیل مدعی شد که «زیرساخت‌های حکومتی» را در قلب تهران هدف قرار داده است. همزمان اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر به تاخیر انداختن حمله به تاسیسات انرژی ایران، موجب کاهش نسبی در بهای نفت در بازارهای صبحگاهی آسیا شد. از طرف دیگر، وال استریت ژورنال نوشته آقای ترامپ اعزام ۱۰ هزار نیروی زمینی دیگر به خاورمیانه را مد نظر قرار داده است. در تحولی دیگر، ایران به هتل‌ها و اماکن اقامتی در کشورهای منطقه هشدار داده که به نیروهای آمریکایی اسکان ندهند. سفیر ایران در سازمان ملل هم خواستار موضع‌گیری دبیرکل این سازمان در برابر تهدید به ترور مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی شده است.
  2. با گسترش جنگ ایران به کشورهای خلیج فارس، امارات به یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تهران تبدیل شده و بیشترین فشار نظامی و اقتصادی را متحمل شده است. از حمله به زیرساخت‌های حیاتی تا افت بازارها، کاهش تولید نفت و آسیب به گردشگری، این کشور با پیامدهای گسترده‌ای روبه‌روست. همزمان، تنش‌های فزاینده با ایران و تغییر رویکرد امنیتی ابوظبی، چشم‌انداز روابط دو طرف را بیش از پیش تیره کرده است.
  3. با ادامه جنگ، دونالد ترامپ به‌نظر می‌رسد همزمان دو مسیر متضاد را دنبال می‌کند: تشدید فشار نظامی و پیشبرد مذاکره برای پایان درگیری. این رویکرد دوگانه، در کنار رد طرح صلح از سوی ایران و نگرانی‌ها در واشنگتن، ابهام‌هایی جدی درباره راهبرد آمریکا و مرحله بعدی جنگ ایجاد کرده و حتی به شکاف‌هایی در میان جمهوری‌خواهان دامن زده است.
  4. جنگ می‌تواند اثرات عمیق و ماندگاری بر سلامت روان کودکان بگذارد؛ از اضطراب و اختلال خواب تا احساس ناامنی و آسیب‌های بلندمدت. کارشناسان تأکید می‌کنند حفظ آرامش بزرگسالان، توضیح ساده شرایط، ایجاد روال‌های روزمره و فراهم کردن فضایی امن برای بیان احساسات، از مهم‌ترین راه‌های کاهش این آسیب‌هاست. در عین حال، محدود کردن مواجهه با اخبار و حمایت عاطفی مداوم می‌تواند به کودکان کمک کند بهتر با شرایط جنگی کنار بیایند.
  5. پیت هگست، مجری پیشین فاکس‌نیوز، به‌عنوان وزیر دفاع جنجالی دونالد ترامپ در مرکز تحولات جنگی اخیر قرار گرفته است. او با لحن تهاجمی و مواضع سخت‌گیرانه، همزمان با پیشینه نظامی و حضور رسانه‌ای پررنگ، با انتقادهایی درباره صلاحیت، اتهام‌های رفتاری و نحوه مدیریت پنتاگون روبه‌رو بوده است؛ در حالی که حامیانش از قاطعیت و سبک بی‌پروای او دفاع می‌کنند.
  6. روایت‌هایی از داخل ایران نشان می‌دهد فشارهای جنگ تنها به بمباران محدود نمی‌شود؛ از تنش‌های خانوادگی و نگرانی‌های روزمره تا هزینه‌های سنگین اینترنت و محدودیت دسترسی. در عین حال، برخی با امید به پایان جنگ، از آرزوها و کارهایی می‌گویند که دوست دارند بعد از آن انجام دهند؛ از بازگشت به زندگی عادی تا کافه و کتابخانه رفتن.
  7. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اصرار دارد که ایالات متحده در حال مذاکره با ایران برای پایان دادن به جنگ است اما تهران بارها گفته که هیچ مذاکره‌ای در حال انجام نیست. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، گفت که پیام‌هایی از طریق واسطه‌ها با آمریکا رد و بدل شده، اما تاکید کرد که این پیام‌ها «نه گفتگو هستند، نه مذاکره، و نه چیزی شبیه به این».
  8. دونالد ترامپ می‌گوید آمریکا در حال مذاکره با یک مقام بلندپایه در ایران است، اما تهران آغاز هرگونه گفت‌وگویی را تکذیب می‌کند. توصیف اغراق‌آمیز دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از «گفت‌وگوهای بسیار جدی» با ایران این تصور را ایجاد کرد که درهای دیپلماسی برای دستیابی به آنچه او «حل‌وفصل کامل و تمام‌عیار خصومت‌ها در خاورمیانه» خواند، کاملا گشوده شده است.
  9. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از گفت‌وگوهای دیپلماتیک برای پایان دادن به این حمله سخن گفته است، اما به نظر می‌رسد اسرائیل هنوز آماده عقب‌نشینی نیست. هنوز گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای درباره انگیزه دونالد ترامپ برای آغاز گفت‌وگوی جدید با تهران وجود دارد. کاخ سفید پیش از این نیز از مذاکرات به ‌عنوان پوششی برای تشدید حملات نظامی استفاده کرده است و در حال حاضر هزاران تفنگدار دریایی آمریکا در راه خاورمیانه هستند.
  10. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت که اگر ایران مذاکره نکند با «بدترین کابوس خود مواجه خواهد شد.» او همچنین گفته «به درخواست ایران» حمله به نیروگاه های این کشور را تا ششم آوریل (۱۰ روز دیگر) به تاخیر انداخته است. اسرائیل کاتس، وزیردفاع اسرائیل، اعلام کرد در حملات این کشور علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه «کشته شده است.» پیشتر رسانه‌ها در اسرائیل گفته بودند که آقای تنگسیری در حمله‌ به بندر عباس کشته شده است.
  11. روایت‌هایی از داخل ایران نشان می‌دهد همزمان با ادامه حملات، دیدگاه‌های متفاوتی درباره آینده جمهوری اسلامی و نقش دونالد ترامپ در میان شهروندان شکل گرفته است. برخی معتقدند حکومت همچنان توان کنترل اوضاع را دارد، در حالی که گروهی دیگر از احتمال تضعیف و حتی فروپاشی آن سخن می‌گویند. در عین حال، شماری نیز نسبت به اهداف آمریکا بدبین‌اند و این جنگ را در راستای منافع مردم ایران نمی‌دانند.
  12. درحالی‌که به نطر می‌رسید حمله به زیرساخت‌ها در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران قریب‌الوقوع است، دونالد ترامپ ناگهان گفت مذاکراتی با ایران در جریان است و آمریکا یک پیشنهاد ۱۵ بندی برای توافق به ایران داده است. مفاد این پیشنهاد رسما اعلام نشده است اما در رسانه‌های کشورهای مختلف به جزئیات آن اشاره شده است. به گزارش شبکه خبری الجزیره، این طرح را دولت آمریکا تهیه و به واسطه پاکستان به ایران منتقل کرده است. هنوز هیچ‌یک از طرف‌ها، جزئیات این طرح را به طور رسمی تایید نکرده‌اند و فضای پرابهام‌ در این زمینه همچنان باقی است. در اینجا به برخی از پرسش‌ها بر اساس اطلاعات موجود پاسخ داده‌ایم.
  13. احتمال چرخش دونالد ترامپ به سوی مذاکره با ایران، در حالی که پیش‌تر از گزینه نظامی حمایت می‌کرد، نگرانی‌هایی در میان رسانه‌ها و تحلیلگران اسرائیلی ایجاد کرده است. با وجود پرهیز از انتقاد مستقیم از واشنگتن، بسیاری نسبت به نتیجه‌بخش بودن هرگونه توافق تردید دارند و معتقدند ایران بعید است با شروط کلیدی موافقت کند. در عین حال، در داخل اسرائیل نیز اختلاف‌نظرهایی میان حامیان ادامه فشار نظامی و طرفداران دادن فرصت به دیپلماسی دیده می‌شود.
  14. با ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تلفات غیرنظامی به سرعت در حال افزایش است. بیشتر داستان‌های آنها هرگز روایت نخواهد شد. اما از میان دود غلیظ و سیاه جنگ و قطع اینترنت، اطلاعات محدودی از ایران خارج می‌شود و نام‌های تعداد کمی از قربانیان غیرنظامی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حال آشکار شدن است.
  15. دو مرد به اتهام آتش زدن چهار آمبولانس متعلق به یک خیریه یهودیان در شمال لندن، بازداشت شده‌اند. در ساعات اولیه روز دوشنبه، چهار آمبولانس «هتسولا» در منطقه گولدرز گرین لندن به آتش کشیده شدند. در پی آن پلیس ضدتروریسم لندن تحقیقاتش را آغاز کرد.
  16. يک هيات منصفه در لس‌آنجلس در حکمی تاريخی، شرکت‌های متا و گوگل (مالک يوتيوب) را در پرونده‌ای مرتبط با «اعتياد به شبکه‌های اجتماعی» مسئول شناخت. در اين پرونده، زنی ۲۰ ساله با نام «کيلی» از اين شرکت‌ها شکايت کرده و گفته بود که استفاده از پلتفرم‌هايی مانند اينستاگرام از دوران کودکی به سلامت روان او آسيب زده است. هيات منصفه تشخيص داد که متا و گوگل عمدا پلتفرم‌هايی «اعتيادآور» طراحی کرده‌اند. بر اين اساس، به شاکی ۶ ميليون دلار غرامت تعلق گرفت؛ شامل ۳ ميليون دلار خسارت جبرانی و ۳ ميليون دلار خسارت تنبيهی، زيرا به گفته هيات منصفه، اين شرکت‌ها با «سوء نيت، تحت فشار قرار دادن يا فريب» عمل کرده‌اند.
  17. با وجود حملات مکرر ایران به زیرساخت‌ها و اهدافی در کشورهای حاشیه خلیج فارس، این کشورها تاکنون از پاسخ تلافی‌جویانه مستقیم خودداری کرده‌اند؛ تصمیمی که از ترکیبی از آسیب‌پذیری اقتصادی، محاسبات راهبردی و نگرانی از گسترش جنگ ناشی می‌شود. در عین حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که ادامه یا تشدید حملات، به‌ویژه علیه تاسیسات انرژی، می‌تواند این موازنه محتاطانه را بر هم بزند و پای کشورهای منطقه را به درگیری مستقیم باز کند.
  18. آمریکا و اسرائیل از زمان آغاز جنگ با ایران، همواره تاکید کرده‌اند که توان نظامی جمهوری اسلامی به ‌شدت تضعیف شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و وزیر جنگ او، پیت هگست، بارها گفته‌اند که حملات مداوم، ساختار فرماندهی ایران را فلج کرده و توانایی آن برای پاسخ‌گویی را کاهش داده است. بر اساس روایت آنها، این درگیری باید تاکنون در مسیر پایان قرار گرفته باشد. با این حال به نظر می‌رسد عکس آن در حال رخ دادن است. تنش‌ها با سرعتی بیشتر، شدت بیشتر و بدون راه خروج روشن ادامه دارد.
  19. پرتاب موشک‌های دوربرد از سوی ایران به سمت دیه‌گو گارسیا، نگرانی‌ها درباره افزایش برد موشکی این کشور را تشدید کرده و این پرسش را مطرح کرده است که آیا اروپا نیز می‌تواند در تیررس قرار گیرد. در حالی که برخی مقام‌های نظامی از گسترش دامنه تهدید سخن می‌گویند، مقام‌های بریتانیایی تاکید دارند شواهد قطعی درباره توانایی ایران برای هدف قرار دادن اروپا وجود ندارد. این اختلاف نظرها نشان می‌دهد که علاوه بر ابعاد نظامی، این اقدام می‌تواند حامل پیامی بازدارنده و سیاسی نیز باشد.
  20. معامله‌گران تنها چند دقیقه پیش از آن که دونالد ترامپ، روز دوشنبه اعلام کرد که حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران را پنج روز به تعویق می‌اندازد، صدها میلیون دلار روی قراردادهای نفتی شرط‌بندی کردند. طبق داده‌های بازار که بی‌بی‌سی بررسی کرده است، حجم معاملات حدود پانزده دقیقه پیش از انتشار پست رئیس‌جمهور آمریکا در شبکه‌های اجتماعی به‌شدت افزایش یافت. این موضوع توجه ناظران و کارشناسان را برانگیخته است.
  21. با تشدید جنگ و حملات ایران به کشورهای منطقه، روابط تهران و ریاض بار دیگر به مسیر تقابل بازگشته و نشانه‌هایی از فروپاشی توافق آشتی سال ۲۰۲۳ با میانجی‌گری چین دیده می‌شود. عربستان با لحنی کم‌سابقه ایران را به نقض حاکمیت و قوانین بین‌المللی متهم کرده، در حالی که هم‌زمان می‌کوشد میان مهار ایران و جلوگیری از گسترش جنگ توازن برقرار کند. این تحولات نشان می‌دهد دوره کوتاه تنش‌زدایی جای خود را به بی‌اعتمادی و رقابتی تازه داده است.
  22. سه هفته پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، این درگیری به مرحله‌ای مبهم و پرتناقض رسیده است؛ جایی که اظهارات دونالد ترامپ درباره فروکش کردن جنگ، با تداوم حملات و تحرکات نظامی همخوانی ندارد. هم‌زمان، کاخ سفید میان دو مسیر دشوار، یعنی پایان نسبی درگیری با دستاوردهای محدود یا تشدید تنش با خطر ورود به جنگی طولانی و پرهزینه، در حال انتخاب است؛ تصمیمی که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای منطقه و فراتر از آن داشته باشد.
  23. ایرانیان ساکن ترکیه از زمان آغاز جنگ، احساسات متناقضی را میان بیم و امید تجربه می‌کنند. زنان ایرانی که با بخش ترکی بی‌بی‌سی گفت‌وگو کرده‌اند می‌گویند دشواری‌های فراوانی برای تماس با خانواده‌های خود در ایران دارند و دچار اضطراب شدیدی هستند. برخی از آنها حملات اسرائیل و آمریکا را روزنه امیدی پس از سال‌ها مقاومت در برابر حکومت و راهی برای دگرگونی پایدار در ایران می‌بینند. برخی دیگر می‌گویند سرنوشت کشور باید به دست خود ایرانیان تعیین شود و معتقدند جنگ فقط وضعیت را بدتر می‌کند.
  24. در حالی که تهدید حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران و مهلت‌های اعلام‌شده فضای پرتنشی ایجاد کرده، بسیاری از شهروندان از داخل و خارج کشور از نگرانی عمیق خود می‌گویند. از ترس قطع برق و آب تا آماده‌سازی برای شرایط اضطراری، روایت‌ها نشان می‌دهد زندگی روزمره زیر سایه جنگ با «اضطراب» تعریف می‌شود، هرچند برخی همچنان به تعویق حملات دل‌خوش کرده‌اند.
  25. در حالی که گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال مذاکرات میان ایران و آمریکا افزایش یافته، روایت‌های برخی شهروندان ایرانی نشان‌دهنده ترکیبی از تردید، نگرانی و امیدهای متناقض است. برخی به تحقق دیپلماسی بدبین‌اند و آن را تاکتیکی در دل جنگ می‌دانند، در حالی که گروهی دیگر نگران پیامدهای توافق احتمالی برای آینده سیاسی کشورند. این واکنش‌ها، در کنار توصیف زندگی روزمره زیر سایه حملات، تصویری از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که میان ترس از جنگ و نگرانی از آینده، در وضعیت تعلیق قرار گرفته است.
  26. صبح شنبه، نهم اسفند، تنها حدود چهار ساعت از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران گذشته بود که موشکی به دبستان شجره طیبه در میناب، استان هرمزگان برخورد کرد که موجب کشته شدن ده‌ها دانش‌آموز شد. ‌ بخش راستی‌‌آزمایی بی‌بی‌سی فارسی تصاویر ماهواره‌ای و تصاویر منتشر شده از لحظات پس از حمله را بررسی کرده است و دریافته که دستکم دو موشک دیگر نیز به نزدیک این مدرسه برخورد کرده است که یکی از آنها به یک کلینیک درمانی وابسته به سپاه نیز آسیب زده است و چند ساختمان دیگر را در «مجتمع فرهنگی سپاه سیدالشهدا» را کاملا نابود یا تخریب کرده است.
  27. خبرگزاری‌های حکومتی در ایران از انتخاب مجتبی خامنه‌ای به عنوان جانشین پدرش در سمت رهبری جمهوری اسلامی خبر دادند. گمانه زنی درباره انتخاب او از روز کشته شدن علی خامنه‌ای بالا گرفته بود. مجتبی خامنه‌ای در ۳۰ سالگی در سال۱۳۷۸به شهر مذهبی قم رفت تا تحصیلات دینی‌اش را ادامه دهد. در فاصله زمانی پایان دبیرستان و ورود به حوزه‌ علمیه مشخص نیست که او به چه کارهایی مشغول بوده است. احتمال می‌رود او در مجموعه دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران کار می‌کرده است.
  28. انتشار خبر کشته شدن برخی اعضای خانواده علی خامنه‌ای، نگاه‌ها را به جایگاه، وابستگی سیاسی و روابط خویشاوندی او با خانواده‌های بانفوذ ایران جلب کرده است. در این مطلب اطلاعاتی که به صورت عمومی درباره اعضای خانواده علی خامنه‌ای وجود دارد، جمع‌آوری شده است.
  29. در پی حمله به دفتر و محل سکونت رهبر جمهوری اسلامی ایران، خبر کشته‌شدن همسر او، منصوره خجسته‌ باقرزاده نیز منتشر شد. در آن زمان شبکه دوم تلویزیون ایران کشته شدن منصوره خجسته باقرزاده، همسر علی خامنه‌ای، را تایید کرد و روزنامه همشهری، نوشت که او در حملات روز اول آمریکا و اسرائیل مجروح شد و در «کما» بود. ۱۲ روز بعد، در ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ عدم اشاره به مادر در نخستین پیام کتبی مجتبی خامنه‌ای، به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی سوال برانگیز شد. در پی آن، خبرگزاری فارس با تکذیب خبر اول، اعلام کرد که اخبار اولیه اشتباه بوده و «همسر رهبر شهید انقلاب در قید حیات هستند».